نشانی آیپی نسخهٔ چهارم یک عدد ۳۲ بیتی است که برای سادگی آن را به شکل چهار بخش عددی در مبنای ده مینویسند که با نقطه از هم جدا میشوند (مانند 199.211.45.5). این روش نشانیدهی را دهدهی نقطهدار مینامند هر یک از چهار بخش را یک هشتایی (Octet) میگویند زیرا طول آن ۸ بیت (یا ۱ بایت) است و میتواند عددی از ۰ تا ۲۵۵ باشد. پس ۲ به توان ۳۲ آدرس مختلف داریم.
اصولاً هر نشانی آیپی ۳۲ بیتی به دو بخش تقسیم میشود: یک پیشوند و یک پسوند. این دو سطح به منظور ایجاد یک روش مسیریابی کارآمد طراحی شده است. پیشوند آدرس، شبکهای را که رایانه به آن متصل است مشخص میکند (Network) در حالیکه پسوند یک رایانهٔ یکتا را روی شبکه مشخص میکند(Host). یعنی به هر شبکه در اینترنت یک مقدار یگانه که تحت عنوان شمارهٔ شبکه شناخته شده است، اختصاص دارد. شمارهٔ شبکه به عنوان یک پیشوند در نشانی هر رایانهای که به شبکه وصل است ظاهر میشود. بعلاوه به هر رایانهٔ روی یک شبکه، یک پسوند نشانی یکتا تخصیص یافته است.
هر نشانی کامل، شامل یک پیشوند و یک پسوند است و طوری تخصیص داده میشوند که یکتا باشند، بنابراین ویژگی اول تضمین میگردد. اگر دو رایانه به دو شبکهٔ مختلف وصل شده باشند، نشانیهایشان پیشوندهای متفاوت خواهند داشت. اما اگر دو رایانه به یک شبکه وصل باشند، نشانیهایشان دارای پسوندهای متفاوت خواهد بود.
کلاسهای مختلف آیپی نسخهٔ ۴
سه کلاسِ پایهایِ مختلفِ نشانیدهیِ آیپی، برای شبکههای بزرگ، متوسط و کوچک وجود دارد. کلاس A برای شبکههای بزرگ، کلاس B برای شبکههای متوسط و کلاس C برای شبکههای کوچک است. علاوه بر این سه کلاس، کلاس D برای پخش چندگانه، ارسال اطلاعات به گروهی از رایانهها، و کلاس E برای کارهای جستجو وجود دارند. برای شرکت در پخش چندگانهٔ آیپی، مجموعهای از رایانههای میزبان باید بر سر استفاده از آدرس پخش چندگانه، به طور مشترک توافق داشته باشند. پس از تشکیل گروه پخش چندگانه یک کپی از هر بستهٔ اطلاعاتی فرستاده شده به نشانی پخش چندگانه به هر رایانهٔ میزبان در مجموعه تحویل میگیرد. بنابراین نخستین 4 بیت (از سمت چپ) آدرس IP کلاس آن را مشخص می¬کند. همچنین اگر نمایش نقطه¬دار را در نظر بگیریم از روی مقدار دهدهی بایت اول کلاس آن تشخیص داده می¬شود
| کلاس |
طول بر حسب بیت |
شروع |
پایان |
CIDR |
subnet mask |
| Class A |
0 |
0.0.0.0 |
127.255.255.255 |
/8 |
255.0.0.0 |
| Class B |
10 |
128.0.0.0 |
191.255.255.255 |
/16 |
255.255.0.0 |
| Class C |
110 |
192.0.0.0 |
223.255.255.255 |
/24 |
255.255.255.0 |
| [[Class D [[multicast |
1110 |
224.0.0.0 |
239.255.255.255 |
/4 |
Not Defined |
| [[Class E [[reserved |
1111 |
240.0.0.0 |
255.255.255.255 |
/4 |
Not Defined |
اصولاً در سامانهٔ آیپیدهی به مشترکان، آیپیها به صورت تعدادی که توانی از عدد ۲ باشد (۲، ۴، ۸، ۱۶، ۳۲، ۶۴ و ۱۲۸) دستهبندی میشوند. لازم به ذکر است که در هر دستهٔ آیپی اختصاص داده شده به مشترک آیپیهای اول و آخر بر اساس استاندارد معمولاً غیر قابل استفاده است و از باقیماندهٔ آیپیها میتوان در شبکهٔ محصورشده استفاده کرد. به عنوان مثال در یک کلاس هشتتایی، حداکثر شش نشانی آیپی قابل استفاده است.
آیپی خصوصی
برای جلوگیری از هدردهی آیپی در هر کلاس، یک محدودهٔ آیپی برای شبکههای خصوصی (مانند شبکهٔ داخلی ادارات و شرکتها) در نظر گرفته شدهاست که عبارت است از:
| رنج آی پی |
تعداد آدرسها |
کلاس |
CIDRblock |
| 24- 10.0.0.0–10.255.255.255 |
16,777,216 |
Single Class A |
10.0.0.0/8 |
| 20- 172.16.0.0–172.31.255.255 |
1,048,576 |
16 contiguous Class Bs |
172.16.0.0/12 |
| 16- 169.254.0.0–169.254.255.255 |
65,536 |
Single Class B |
169.254.0.0/16 |
| 16- 192.168.0.0–192.168.255.255 |
65,536 |
Single Class B |
192.168.0.0/16 |
برای اتصال یک شبکهٔ خصوصی به اینترنت از پروتکل NAT استفاده میشود به این ترتیب که نشانی خصوصی به یک یا چند نشانی منحصربهفرد عمومی ترجمه میشود.
آیپی ایستا و پویا
آیپی پویا با هر بار وصلشدن به شبکهٔ داخلی و یا اینترنت تغییر میکند. اما آیپی ایستا (Static) اینطور نیست. آیپی پویا (Dynamic) در هر شبکه توسط کارسازپروتکل پیکربندی پویای میزبان (DHCP Server) به رایانهها در شبکه اختصاص داده میشود. یعنی وقتی شما به اینترنت و یا شبکهٔ داخلی وصل میشوید، کارسازپروتکل پیکربندی پویای میزبان به شما یک نشانی آیپی اختصاص میدهد.
DHCP Server میتواند یک سرویس در سیستم عاملهای سرور باشد یا یک قطعهٔ سختافزاری مانند مسیریاب (Router) و یا نقطهٔ دسترسی (Access Point) در شبکه باشد.
برای دیدن نشانی آیپی رایانهٔ خود میتوان از برنامه winipcfg.exe (در ویندوز ۹۵ و ۹۸ و ME) یا ipconfig.exe (در ویندوز ۲۰۰۰ و XP) کرد. در لینوکس یا یونیکس (یا سیستمهای مبتنی بر آنها) نیز میتوان از دستور ifconfig استفاده کرد.
آی پی نسخهٔ ۶
نسخهٔ جدید آیپی که از ۱۲۸ بیت تشکیل شدهاست و در سیستم عاملهای جدید از جمله ویندوز ویستا به طور کامل پشیبانی میشود. | 
17/05/2010 15:16 
ویکیپدیای
